PVLC Mùa Thường Niên Tuần XIV Thứ 4


 

 

Bài Đọc I: (Năm I) St 41, 55-57; 42, 5-7a. 17-24a

"Chúng ta phải chịu thế này thật xứng đang, v́ chúng ta đă phạm đến em chúng ta".

Trích sách Sáng Thế.

Trong những ngày ấy, cả nước Ai-cập gặp nạn đói kém, dân chúng kêu vua Pharaon, xin cho họ của ăn. Vua trả lời họ rằng: "Các ngươi hăy đến cùng Giuse và ông bảo thế nào, các ngươi hăy làm như vậy". Cơn đói kém ngày càng gia tăng khắp mặt đất. Bấy giờ ông Giuse mở các kho lúa, bán cho người Ai-cập, v́ họ cũng đói kém khổ sở. Khắp mọi nước, người ta tuôn đến Ai-cập để mua lương thực ăn cho đỡ đói.

Các con ông Giacóp cũng đi chung với những người khác đến Ai-cập để mua lúa, v́ nạn đói cũng hoành hành trong đất Canaan. Giuse có quyền trên toàn lănh thổ Ai-cập, nên ông bán lúa thóc cho hết mọi người. Khi các anh của Giuse sấp ḿnh lạy ông, ông nhận ra các anh, nên ông nói giọng cứng cỏi như nói với khách lạ. Ông hỏi họ: "Các ngươi ở đâu đến?" Họ đáp: "Chúng tôi từ đất Canaan đến mua thực phẩm".

Giuse đă truyền giam họ trong ba ngày; đến ngày thứ ba, ông cho dẫn họ ra khỏi tù và bảo rằng: "Các ngươi hăy làm điều ta dạy bảo, th́ sẽ được sống: v́ ta kính sợ Thiên Chúa. Nếu các ngươi là người lương thiện th́ một người trong các ngươi sẽ ở lại trong tù, c̣n những người khác hăy đem lúa về nhà. Rồi các ngươi hăy dẫn đứa em út các ngươi tới đây cho ta, để ta có thể tin lời các ngươi, và các ngươi sẽ khỏi chết. Họ đă làm như Giuse dạy bảo.

Bấy giờ họ mới nói với nhau rằng: "Chúng ta phải chịu thế này thật xứng đáng, v́ chúng ta đă phạm đến em chúng ta. Chúng ta đă thấy tâm hồn em chúng ta khổ sở, khi nó năn nỉ chúng ta tha cho nó, nhưng chúng ta không chịu nghe. V́ thế nên chúng ta phải chịu nỗi khốn khổ này". Bấy giờ, một người trong anh em là Ruben nói rằng: "Chớ th́ tôi đă chẳng bảo anh em đừng có phạm đến đứa trẻ sao". Nhưng không ngờ rằng Giuse hiểu tiếng họ, v́ ông dùng thông ngôn mà nói với họ. Ông Giuse lánh mặt đi một chút mà khóc.

Đó là lời Chúa.

 

Đáp Ca: Tv 32, 2-3. 10-11. 18-19

Đáp: Lạy Chúa, xin đổ ḷng từ bi xuống trên chúng con, theo như chúng con tin cậy ở nơi Ngài (c. 22).

Xướng: 1) Hăy ngợi khen Chúa với cây đàn cầm; với đàn mười dây, hăy xướng ca mừng Chúa. Hăy ca mừng Người bài ca mới, hát mừng Người với tiếng râm ran. - Đáp.

2) Chúa phá tan ư định của các nước, làm cho vô hiệu tư tưởng của chư dân. Ư định của Chúa tồn tại muôn đời, tư tưởng ḷng Ngài c̣n măi đời nọ sang đời kia. - Đáp.

3) Ḱa Chúa để mắt coi những kẻ kính sợ Người, nh́n xem những ai cậy trông ân sủng của Người, để cứu gỡ họ khỏi tay thần chết và nuôi dưỡng họ trong cảnh cơ hàn. - Đáp.

 

Alleluia: Ga 14, 5

Alleluia, alleluia! - Chúa phán: "Thầy là đường, là sự thật và là sự sống; không ai đến được với Cha mà không qua Thầy". - Alleluia.

 

Phúc Âm: Mt 10, 1-7

"Các con hăy đến cùng chiên lạc nhà Israel".

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu gọi mười hai môn đệ Người lại, và ban cho các ông quyền hành trên các thần ô uế để các ông xua đuổi chúng và chữa lành mọi bệnh hoạn, tật nguyền.

Đây là tên của mười hai Tông đồ: Trước hết là Simon cũng gọi là Phêrô, rồi đến Anrê em của ông, Giacôbê con ông Giêbêđê và Gioan em của ông, Philipphê và Bartôlômêô, Tôma và Matthêu người thu thế, Giacôbê con ông Alphê và Tađêô, Simon nhiệt tâm và Giuđa Iscariô là kẻ nộp Người.

Chúa Giêsu đă sai mười hai vị này đi và truyền rằng: "Các con đừng đi về phía các dân ngoại và đừng vào thành của người Samaria. Tốt hơn, các con hăy đến cùng các chiên lạc nhà Israel. Các con hăy đi rao giảng rằng: 'Nước Trời đă gần đến'".

Đó là lời Chúa.

 

 

 

Đâu là thành phần "những con chiên lạc nhà Israel": Họ là ai?


 

Bài Phúc Âm hôm nay, Thứ Tư Tuần XIV Thường Niên, tiếp ngay sau bài Phúc Âm hôm qua, ở chỗ, trong bài Phúc Âm hôm qua, Chúa Giêsu thấy dân chúng bơ vơ như chiên không chủ chăn, và ngỏ ư muốn có thêm cộng sự viên trong công cuộc cứu độ với Người kêu gọi, bằng cách kêu gọi các môn đệ hăy xin thêm thợ gặt đến làm mùa, th́ trong bài Phúc Âm hôm nay "Chúa Giêsu gọi mười hai môn đệ Người lại, và ban cho các ông quyền hành trên các thần ô uế để các ông xua đuổi chúng và chữa lành mọi bệnh hoạn, tật nguyền". 
 

Thành phần được Chúa Giêsu ưu tuyển này là những ai, được Thánh kư Mathêu cho biết như sau: "Đây là tên của mười hai Tông đồ: Trước hết là Simon cũng gọi là Phêrô, rồi đến Anrê em của ông, Giacôbê con ông Giêbêđê và Gioan em của ông, Philipphê và Bartôlômêô, Tôma và Matthêu người thu thế, Giacôbê con ông Alphê và Tađêô, Simon nhiệt tâm và Giuđa Iscariô là kẻ nộp Người".
 

Và sứ vụ của 12 môn đệ được gọi là tông đồ này như thế nào, cũng được Thánh kư Mathêu cho biết như thế này: "Chúa Giêsu đă sai mười hai vị này đi và truyền rằng: 'Các con đừng đi về phía các dân ngoại và đừng vào thành của người Samaria. Tốt hơn, các con hăy đến cùng các chiên lạc nhà Israel. Các con hăy đi rao giảng rằng: 'Nước Trời đă gần đến'".
 

Ở đây có 2 vấn đề được đặt ra: thứ nhất là danh xưng môn đệ và tông đồ có khác nhau không, nếu có th́ như thế nào? Và thứ hai là địa bàn hoạt động của các tông đồ tại sao chỉ giới hạn vào "các chiên lạc nhà Israel" mà thôi? 
 

Trước hết về danh xưng "môn đệ" (disciple) và "tông đồ" (apostle), căn cứ vào Phúc Âm, chúng ta nên hiểu như thế này: 

 
1- "Môn đệ" là một ơn gọi, ơn gọi theo Chúa Kitô, c̣n "tông đồ" là sứ vụ đặc biệt, sứ vụ "làm chứng" cho Chúa Kitô, sứ vụ chính yếu của thành phần làm "môn đệ" Chúa Kitô; 
 
2- Bởi thế "tông đồ" căn bản cũng là "môn đệ" của Chúa Kitô, tức là thành phần theo Chúa Kitô, nên các Phúc Âm hay thuật lại rằng Chúa Giêsu đi với các môn đệ của ḿnh hoặc Người nói với các môn đệ của Người, chứ hầu như không viết là với các tông đồ. Ngay trong bài Phúc Âm hôm nay cũng thấy: "Chúa Giêsu gọi mười hai môn đệ Người lại", chứ không phải gọi 12 tông đồ lại.
 
3- Trong thành phần theo Chúa Kitô được Thánh Luca cho biết là có 72 "môn đệ" (disciples), thế nhưng cả 3 Phúc Âm Nhất Lăm (Mathêu, Marco và Luca) đều liệt kê chỉ có 12 "tông đồ" (apostles), thành phần "tông đồ" có tên tuổi đàng hoàng, như trong bài Phúc Âm hôm nay cho thấy, trong khi các "môn đệ" không được liệt kê tên tuổi như vậy, và các môn đệ này có thể bao gồm cả thành phần nữ giới theo phục vụ Chúa nữa, nhưng không cần toàn thời (full time) như các tông đồ, mà bán thời (part time) cũng được.
 
4- Để trở thành "tông đồ" cần phải hội đủ 3 điều kiện chính yếu bất khả thiếu: thứ nhất, phải được chính Chúa Kitô tuyển chọn + thứ hai, phải được chính Chúa Kitô tỏ ḿnh ra cho + thứ ba, phải được chính Chúa Kitô sai đi. Thánh Phaolô cũng được gọi bằng danh xưng "tông đồ", (cho dù không sống trực tiếp với Người ngay từ đầu và có tên trong danh sách "tông đồ"), là v́ ngài cũng hội đủ 3 yếu tố để làm "tông đồ" trên đây: cũng được chính Chúa Kitô tuyển chọn (xem Tông Vụ 9:15), cũng được chính Chúa Kitô tỏ ḿnh ra cho (xem Tông Vụ 9:4-6) và cũng được chính Chúa Kitô sai đi (xem Tông Vụ 13:47). 
 
Vấn đề thứ hai là địa bàn hoạt động của các tông đồ tại sao "các con đừng đi về phía các dân ngoại và đừng vào thành của người Samaria" mà chỉ giới hạn vào "các chiên lạc nhà Israel" thôi? Phải chăng tại v́ dân ngoại (nhất là ở Galilêa) có thể nói đă biết nhiều về Chúa Giêsu, Đấng đă bắt đầu xuất hiện như ánh sáng chiếu trong tăm tối ở miền đất này, một sự kiện được Thánh kư Mathêu ghi nhận như sau: 
 
"Khi Chúa Giêsu nghe Gioan đă bị tống giam th́ Người lui về Galilêa. Người bỏ Nazarét mà đi đến sống ở Capernaum gần địa hạt Zebulun và Naphtali, cho trọn những ǵ đă được Tiên Tri Isaia nói: "Miền Galilêa dân ngoại: dân sống trong tăm tối đă được thấy ánh sáng cả thể..." (Mathêu 4:12-16). 
 
V́ Galilêa là vùng đất của Dân Do Thái sống chung đụng với rất nhiều dân ngoại, một miền bắc hoàn toàn khác với miền nam Giuđêa thuần túy Do Thái và là nơi có giáo đô Giêrusalem, một miền bắc đă trở thành vùng hoạt động chính yếu của Chúa Giêsu, nơi Người cũng đă tuyển chọn 12 tông đồ, mà sau khi sống lại Người cũng đă hẹn với các tông đồ về lại Galilêa gặp Người (xem Mathêu 28:7) và các vị quả thực đă gặp Người ở đó (xem Mathêu 28:16) để được Người sai đi "tuyển mộ môn đồ khắp các dân nước" (Mathêu 28:19).
 
Galilêa c̣n là vùng đất không được Chúa Giêsu bao gồm trong lệnh truyền sai các tông đồ đi rao giảng khắp nơi trước khi Người thăng thiên về cùng Cha: "Các con sẽ nhận được sức mạnh của Thánh Thần khi Người ngự xuống trên anh em. Bấy giờ anh em sẽ là chứng nhân của Thầy tại Giêrusalem, trong khắp các miền GiuđêA, SamariA và cho đến tận cùng trái đất" (Tông Vụ 1:8).
 
Vậy đối tượng các tông đồ được sai đến là "các chiên lạc nhà Israel" - Chúa Giêsu có ư ám chỉ những ai đây, nếu không phải thành phần dân Do Thái lầm lạc, chứ không phải thành phần Do Thái thành tâm đang t́m kiếm chân lư và thiết tha trông đợi Đấng Thiên Sai, như một Nicôđêmô (xem Gioan 3:1-2). Họ ở đâu? Nếu không phải ở ngay Galilêa, chứ không ở đâu xa, v́ họ là thành phần đáng thương nhất! 
 
Mà thành phần "các chiên lạc nhà Israel" đây thực sự là ai, nếu không phải là nhóm biệt phái và luật sĩ, thành phần mà các môn đệ của Chúa Kitô cần phải trổi vượt hơn về thánh đức (xem Mathêu 5:20), và không được nhiễm lây men gương mù gương xấu của họ (xem Mathêu 16:6), thành phần luôn có thái độ cao ngạo và thù nghịch với Chúa Kitô, bằng những hành động ŕnh rập, bắt bẻ, chống đối và chụp bắt Người.
 
Phải chăng đó là lư do Chúa Giêsu đă báo trước cho các tông đồ được Người sai đi rằng: "Thày sai các con đi như chiên giữa sói rừng" (Mathêu 10:16) và cảnh giác các vị về những gian nan khốn khó xẩy ra do đối phương gây ra cho các vị, nhưng Người trấn an và phấn khích các vị rằng: "Đừng sợ kẻ chỉ giết được sự sống phần xác nhưng không thể hủy diệt được linh hồn" (Mathêu 10:28)?
 
Ư nghĩa lời Chúa Giêsu sai các tông đồ đến với "con chiên lạc nhà Israel" rất hợp với bài đọc 1 hôm nay. Ở chỗ, trong khi dân ngoại Ai Cập được no đầy cơm gạo nhờ Giuse, một người em được cha là tổ phụ Giacóp thương yêu đặc biệt, nên đứa em này đă bị các anh ghen ghét ám hại.
 
Nhưng không ngờ mưu độc của các anh lại được Thiên Chúa quan pḥng thần linh lợi dụng để biến Giuse thành quan đệ nhị nước Ai Cập, nhờ đó, qua Giuse, Ngài chẳng những cứu được đại gia đ́nh của tổ phụ Do Thái Giacóp trong nạn đói bấy giờ mà c̣n mở con mắt lầm lạc của những người anh ác tâm, "những con chiên lạc nhà Israel" đầu tiên, như họ đă nhờ Giuse mà nhận biết lỗi lầm quá khứ của họ trong bài đọc 1 hôm nay:
 
"'Chúng ta phải chịu thế này thật xứng đáng, v́ chúng ta đă phạm đến em chúng ta. Chúng ta đă thấy tâm hồn em chúng ta khổ sở, khi nó năn nỉ chúng ta tha cho nó, nhưng chúng ta không chịu nghe. V́ thế nên chúng ta phải chịu nỗi khốn khổ này'. Bấy giờ, một người trong anh em là Ruben nói rằng: 'Chớ th́ tôi đă chẳng bảo anh em đừng có phạm đến đứa trẻ sao?'"
 
Bài Đáp Ca hôm nay chúc tụng Chúa (câu 1), bởi Ngài có thể thực hiện mọi sự theo ư định của Ngài, không ai có thể ngăn cản hay phá đám được (câu 2), như những ǵ Ngài đă định liệu cho đại gia đ́nh tổ phụ Giacóp khi gặp nạn đói sau này, một ư định luôn thiên về thành phần kính sợ Ngài và tin tưởng cậy trông vào Ngài (câu 3), như Giuse trong bài đọc 1 hôm nay.  

 

1) Hăy ngợi khen Chúa với cây đàn cầm; với đàn mười dây, hăy xướng ca mừng Chúa. Hăy ca mừng Người bài ca mới, hát mừng Người với tiếng râm ran. 
 

2) Chúa phá tan ư định của các nước, làm cho vô hiệu tư tưởng của chư dân. Ư định của Chúa tồn tại muôn đời, tư tưởng ḷng Ngài c̣n măi đời nọ sang đời kia. 
 

3) Ḱa Chúa để mắt coi những kẻ kính sợ Người, nh́n xem những ai cậy trông ân sủng của Người, để cứu gỡ họ khỏi tay thần chết và nuôi dưỡng họ trong cảnh cơ hàn. 
 


 

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL. Nếu có thể xin nghe chia sẻ theo cảm hứng hơn là đọc lại bài chia sẻ trên


 

TN.XIVL-4.mp3